1. Κατω απο ποιες συνθηκες μας ειναι πιο δυσκολο να εκφρασουμε οτι ειμαστε ευαλωτοι? Τι θα μπορουσαμε να κανουμε σε αυτες τις περιπτωσεις?
Επειδη καλούμαστε να αποκαλυψουμε τα βαθυτερα μας συναισθηματα και αναγκες, μπορει μερικες φορες να ειναι δυσκολο να εκφραστουμε σε NVC. Το να εκφραστουμε γινεται ευκολοτερο αφου ερθουμε σε «εμβιωση» με τους αλλους διοτι τοτε θα εχουμε αγγιξει την ανθρωπιστικη τους πλευρα και θα εχουμε αντιληφθει τις κοινες ιδιοτητες και αξιες που ολοι μας μοιραζομαστε. Οσο πιο πολυ συνδεομαστε με τα συναισθηματα και τις αναγκες πισω απο τις λεξεις τους, τοσο λιγοτερο εκφοβιστικο ειναι να «ανοιγομαστε» στους αλλους. Οι καταστασεις οπου δεν θελουμε με τιποτα να εκφρασουμε το οτι ειμαστε ευαλωτοι, ειναι συνηθως αυτες οπου θελουμε να διατηρησουμε ενα «σκληρο image» λογω του φοβου μας οτι μπορει να χασουμε τον έλεγχο, την εξουσια που μπορει να εχουμε εκεινη τη στιγμη ή το «επανω χερι».
Μια φορα εδειξα το οτι ημουν ευαλωτος στα μελη μιας συμμοριας στο Clevelant με το να τους γνωστοποιησω οτι αισθανομουν λυπημενος και ηθελα συμπεριφορα με περισσοτερο σεβασμο. «χα! Για δες» ειπε ενα απο τα μελη της συμμοριας «αισθανεται λυπημενος... δεν ειναι κριμα...?» και ολοι αρχισαν να γελανε. Εδω θα μπορουσα να το εκλαβω οτι εκμεταλευονται το γεγονος οτι ημουν ευαλωτος (επιλογη 2: κατηγορωντας τους αλλους) ή θα μπορουσα να ερθω σε «εμβιωση» με τα συναισθηματα και τις αναγκες τους πισω απο τη συμπεριφορα τους (επιλογη 4: αναγνωριζοντας τα συναισθηματα και τις αναγκες των αλλων).
Αν ομως εχω μια εικονα για τον εαυτο μου οτι γελιοποιουμαι και γινομαι αντικειμενο εκμεταλευσης, ισως να πληγωθω βαθια, να εκνευριστω ή και να φοβηθω να μπω στη διαδικασια να κανω «εμβιωση». Σε μια τετοια περιπτωση θα ηταν καλυτερα να αποχωρησω απο εκει ωστε να κανω λιγη αυτο-εμβιωση ή να τη λαβω απο καποια πηγη που εμπιστευομαι. Αφου ανακαλυψω τις αναγκες οι οποιες εχουν τοσο δυναμικα εμφανιστει σε μενα και εχω λαβει αρκετη εμβιωση για αυτους, τοτε μπορω να επιστρεψω για να φτασω σε «εμβιωση» με τον αλλο. Σε δυσκολες καταστασεις οπου υπαρχει πολυ πονος και λυπη, προτεινω να παιρνουμε πρωτα την εμβιωση που χρειαζομαστε ωστε να προσπερασουμε τις σκεψεις που γυρνανε μεσα στο κεφαλι μας και να μπορεσουμε μετα να αντιληφθουμε τις βαθυτερες αναγκες.
Καθως ακουσα πιο καθαρα το σχολιο «χα! Για δες...αισθανεται λυπημενος... δεν ειναι κριμα...?» και το γελιο που ακολουθησε, αντιληφθηκα οτι αυτος και οι φιλοι του ενοχληθηκαν και δεν ηθελαν να γινονται αντικειμενο παιχνιδιων οπου προσπαθει καποιος να τους κανει να νιωσουν ενοχοι και να τους κανει ελιγμους. Ισως να αντιδρουσαν τωρα σε κατι που τους θυμισε απο το παρελθον ανθρωπους που χρησιμοποιουσαν εκφρασεις οπως «με πληγωνει αυτο..» για να εκφρασουν οτι δεν συμφωνουν με αυτο. Απο τη στιγμη που δεν το ειπα, δεν ειχα τροπο να ξερω αν οι εικασιες μου ηταν σωστες. Απλα με το να επικεντρωνω την προσοχη μου εκει, με κρατησε απο το να το παρω προσωπικα ή να εκνευριστω. Αντι να να τους επικρινω που με γελιοποιησαν, επικεντρωθηκα στο να ακουσω τη λυπη τους και τις αναγκες τους πισω απο αυτη τη συμεπριφορα τους.
2. Γιατι ειναι δυσκολο να φτασουμε σε «εμβιωση» με καποιον που λεει «οχι»?
Εχουμε την ταση να διακρινουμε απορριψη πισω απο καθε «οχι» και «δεν θελω». Συνηθως δεν ειμαστε σε θεση να διαχωρισουμε την αρνηση και την απορριψη, τις θεωρουμε ταυτοσημες. Καθε αρνηση ειναι και απορριψη για τους περισσοτερους απο εμας. Αν λοιπον το παρουμε προσωπικα ισως να πληγωθουμε χωρις να ξερουμε τι πραγματικα συμβαινει στο κεφαλι του αλλου. Οταν ομως αναψουμε το φως της συνειδησης στα συναισθηματα και τις αναγκες αυτου που λεει «οχι» τοτε αντιλαμβανομαστε τι ειναι αυτο που θελει και τον αποτρεπει απο το να ανταποκριθει οπως θα θελαμε εμεις.
Δες την ιστορια του κεφαλαιου (ιστορια Νο8) η οποια ειναι σχετικη με αυτο το τμημα.
3. Συμφωνα με τον Marshall, γιατι καμια φορα οι συζητησεις γινονται βαρετες και ανουσιες? Ποιοι ειναι μερικοι τροποι να τις κανουμε να ξαναζωντανεψουν?
Η ζωτικοτητα μιας συζητησης εξασθενει οταν χανουμε τη συνδεση με τα συαισθηματα και τις αναγκες που εκφραζονται μεσα απο τα λογια του ομιλητη, αλλα και απο τα αιτηματα που ακολουθουν. Αυτο ειναι αρκετα συνηθισμενο οταν οι ανθρωποι μιλανε χωρις επιγνωση του τι αισθανονται, χρειαζονται και τι αιτηματα εχουν.
Ποτε και πως διακοπτουμε μια συζητηση, η οποια εχει χασει τη ζωντανια της, για να την ξαναφερουμε στη ζωη? Θα συβουλευα να διακοψουμε αμεσως μολις ακουσουμε μια λεξη παραπανω απο αυτη που μπορουμε να ανεχτουμε. Οσο μεγαλυτερη υπομονη κανουμε, τοσο πιο δυσκολο θα ειναι να ειμαστε «πολιτισμενοι» οταν αποφασισουμε να διακοψουμε. Ο στοχος της διακοπης δεν ειναι να παρουμε εμεις το το λογο για να εκφρασουμε τις δικες μας αποψεις αλλα το να βοηθησουμε τον ομιλητη να συνδεθει και παλι με τα συναισθηματα, τις αναγκες και τα αιτηματα.
Ετσι αν πχ η θεια επαναλαβει την ιστορια για το πως 20 χρονια πριν ο συζηγος της την παρατησε μαζι με τα δυο της παιδια, μπορουμε να διακοψουμε λεγοντας «θεια μου φαινεται οτι ακομη αισθανεσαι πληγωμενη και θα ηθελες να ειχες μια πιο δικαιη μεταχειριση». Οι ανθρωποι δεν ξερουν οτι πολλες φορες αυτο που χρειαζονται οι αλλοι ειναι «εμβιωση».
Ενας αλλος τροπος να επανελθει η ζωτικοτητα ειναι να εκφρασουμε ανοιχτα την επιθυμια μας να ερθουμε σε επαφη και να αιτηθουμε για πληροφοριες οι οποιες θα μας βοηθησουν να εγκαθιδρυσουμε αυτη την συνδεση.
4. Για πολλους απο εμας, το να διακοψουμε μια συζητηση ειναι κοινωνικο ταμπου. Τι ειναι αυτο που δινει στον Marshall το κουραγιο να διακοψει καποιον οταν μιλαει.
Εχω ανακαλυψει οτι οι συζητησεις που δεν εχουν ζωτικοτητα για τον ακροατη, εχουν την ιδια αισθηση και για τον ομιλητη.
Ισως να αναρωτιεστε που θα βρουμε το κουραγιο να διακοψουμε καποιον στη μεση μιας προτασης. Μια φορα εκανα μια ανεπισημη δημοσκοπηση θετοντας το παρακατω ερωτημα. «αν χρησιμοποιειτε περισσοτερες λεξεις απο αυτες που θελει καποιος να ακουσει, θελετε ο αλλος να προσποιηθει οτι σας προσεχει ή προτιματε να σας διακοψει?». Ολοι, εκτος απο εναν, εκφρασαν την επιθυμια να τους διακοψουν. Οι απαντησεις τους μου δινουν το κουραγιο να διακοπτω αντι να προσποιουμαι. Ολοι μας θελουμε αυτα που λεμε να εμπλουτιζουν τη ζωη του αλλου, οχι να ειναι εμποδια σε αυτους.
5. Τι θα μπορουσαμε να κανουμε οταν καποιος ουτε μιλαει αλλα ουτε και αντιδραει στις ερωτησεις μας?
Για τους περισσοτερους απο εμας ειναι πολυ δυσκολο να ερθουμε σε «εμβιωση» οταν απο τον αλλο λαμβανουμε σιωπη.
Μια φορα δουλευα με το προσωπικο μιας επιχειρησης, τους μιλουσα για κατι αρκετα συναισθηματικο και αρχισα να δακρυζω. Η απαντηση του διευθυντη της επιχειρησης σε αυτο ηταν αρκετα δυσκολη για εμενα, ηταν η σιωπη... γυρισε το κεφαλι προς την αλλη κατευθυνση, κατι που θα μπορουσα να το εκλαβω ως μια εκφραση αηδιας. Ευτυχως θυμηθηκα να επικεντρωθω στο τι πιθανα να συμβαινει μεσα του και ειπα «αντιλαμβανομαι, απο τον τροπο που αντιδρατε στο οτι δακρυσα, οτι αισθανεστε αηδια και θα θελατε καποιον ο οποιος να εχει καλυτερο ελεγχο των συναισθηματων του για να συμβουλευει το προσωπικο σας». Αν απαντουσε καταφατικα θα ημουν σε θεση να γνωριζω και να αποδεχτω οτι εχουμε διαφορετικες αξιες σχετικα με την εκφραση συναισθηματων, χωρις να να σκεφτω οτι ηταν λαθος να εκφρασω τα συναισθηματα μου οπως εκανα. Αντι για αυτο ομως ο διευθυντης απαντησε «οχι, καθολου μαλιστα, ισα ισα που σκεφτομουν οτι η γυναικα μου παντα μου λεει ποσο θα ηθελε να ειχα τη δυνατοτα να δακρυζω...»
Ετσι βλεπουμε οτι και η σιωπη ειναι ουσιαστικα μια αντιδραση οπου κατι συμβαινει μεσα στο κεφαλι του αλλου. Παντα λοιπον, ειτε ο αλλος μιλαει ειτε οχι, συναισθηματα υπαρχουν στον αλλο αλλα ειτε δεν μπορει να τα εκφρασει, ειτε προτιμαει να μην τα εκφρασει, ειτε δεν εχει πληρη επιγνωση ποια ειναι αυτα. Απο τη στιγμη ομως που παντα υπαρχουν συναισθηματα, καλουμαστε με «εμβιωση» να τα φερουμε στην επιφανεια για να ανακαλυψουμε και τις αναγκες πισω απο αυτα.
Εμβιωση λοιπον και στη σιωπη με στοχο να βρουμε τα συναισθηματα και τις αναγκες που κρυβονται πισω απο αυτη.
Ασκησεις
1. Φερε στο μυαλο σου δυο περιπτωσεις οπου υπηρξαν διαμαχες-μια με καποιον που θεωρεις «ανωτερο» σου (πχ στην δουλεια σου, σε καποια δημοσια υπηρεσια κλπ) και η αλλη με καποιον υφισταμενο ή καποιον που εξαρταται απο εσενα (πχ ενα παιδι, καποιον που δουλευει για εσενα κλπ). Τι θα ελεγες ωστε να ερθεις σε «εμβιωση» με καθε εναν απο αυτους τους δυο? Παρατηρεις καμια ευκολια ή δυσκολια σε καποιον απο τους δυο?
2. Τα μελη της συμμοριας του Cleveland κοροιδευαν τον Marshall και του ελεγαν γελωντας «κοιταξτε! Αισθανεται πληγωμενος και πικραμενος... δεν ειναι κριμα ο κακομοιρης?». Γραψτε πως θα αντιδρουσατε με τους 4 τροπους:
Ø Κατηγορωντας τον εαυτο σας
Ø Κατηγορωντας τους αλλους
Ø Ανιχνευοντας τα δικα σας συναισθηματα και αναγκες
Ø Ανιχνευοντας τα συναισθηματα και τις αναγκες του αλλου
3. Θυμηθειτε μια κατασταση στην οποια καποιος γελαει, σας κοροιδευει και παιρνει ευχαριστηση απο τον πονο σας. Ή ειναι μνησικακος με προθεση να σας πληγωσει.
Ø Παρτε οσο χρονο χρειαζεστε για να εμφανιστουν συναισθηματα και αισθησεις λογω του οτι το ξανασκεφτεστε
Ø Τι συναισθηματα και αναγκες εχετε?
4. Μπορεις να σκεφτεις μια κατασταση στην οποια γελουσες και κοροιδευες καποιον, παιρνοντας χαρα απο τον πονο του ή προσπαθωντας να του προκαλεσεις πονο? Αν ναι, προσπαθησε να ερθεις σε «εμβιωση» με το πως αισθανοσουν εκεινη τη στιγμη. Ποια ηταν τα συναισθηματα σου, εκτος απο τη χαρα την οποια ενιωθες για τον πονο του. Ποιες ηταν οι αναγκες που καλυφθηκαν και ποιες οχι?
5. Επιστρεψτε στο παραδειγμα 3 και αυτη τη φορα δειτε εαν μπορειτε να ερθετε σε «εμβιωση» με τον αλλο προσπαθωντας να αντιληφθειτε τι συναισθηματα και αναγκες ισως να ειχαν μεσα του, παροτι φαινοταν χαρουμενος με το να σε πληγωνει.
6. Γιατι πιστευετε οτι ειναι πιο ευκολο να ερθετε σε «εμβιωση» με καποιον αγνωστο ή καποιον που δεν ξερουμε καλα, σε σχεση με καποιον που ειναι πιο κοντα μας.
7. Εξασκηθειτε στο να μεταφραζετε το «οχι» σε ναι. Οταν λεμε «οχι» σε κατι, στην ουσια λεμε «ναι» σε κατι αλλο. Πχ «πισω απο τον οχι μου στο να παμε για παγωτο ειναι το ναι μου να μεινω εδω διοτι αισθανομαι ποιο ασφαλης». Φερτε στο μυαλο σας 2-3 καταστασεις οπου ειπατε οχι σε καποιον. Ποιο ηταν το ναι πισω απο το οχι σας? Χρησιμοποιησε θετικη γλωσσα για να εκφρασεις τι θελεις και χρειαζεσαι.
8. Θυμαστε καμια κατασταση οπου βαριοσασταν τη συζητηση με καποιον? Γραψτε τι θα μπορουσατε να πειτε χρησιμοποιωντας NVC. Δωστε αλλα δυο παραδειγματα για κατι που θα μπορουσατε να πειτε για να γινει πιο ενδιαφερουσα η συζητηση.
9. Φανταστειτε ή θυμηθειτε μια κατασταση οπου το αλλο ατομο ουτε αντιδρα ουτε και απανταει στις ερωτησεις σας.
Ø Τι αισθανοσασταν και τι θελατε?
Ø Τι μπορει να αισθανεται και να θελει ο αλλος?
Ø Πως θα μπορουσατε να εκφρασετε την «εμβιωση» σας σε αυτη την κατασταση για τον αλλο?
Ø Πως θα μπορουσατε να το εκφρασετε για τον εαυτο σας?
10. Πηγαινετε στον πινακα 1 («μεταφραζοντας επικρισεις σε αυτο-εμβιωση»)
Ø Μια γυναικα ακουει τη φραση στην αρχη του πινακα (αυτες οι λεξεις ειναι το ερεθισμα)
Ø Ακουει κατηγοριες και επικρισεις και οι σκεψεις τις ειναι «τι δεν παει καλα με αυτον?» (σκεψεις που μας αποκοπτουν απο τη συμπονοια – αριστερη στηλη)
Ø Οταν αποκτα συνειδηση των σκεψεων της, ανακαλυπτει οτι λυπαται και ποναει για αυτο. Τοτε κανει μια συνειδητοποιημενη προσπαθεια να μεταφρασει τις σκεψεις σε αυτο-εμβιωση (δεξια στηλη). Ξερει οτι ειναι περισσοτερες οι πιθανοτητες να καλυψει τις αναγκες της αν προσανατολιστει στις αναγκες της αντι στο «τι δεν παει καλα με αυτον?».
Αυτο το παραδειγμα οπου περιγραφονται αυτα που η γυναικα λεει στον εαυτο της οταν μεταφραζει τους συνηθισμενους τροπους σκεψεις, δεν εκφραζει το νοημα της αυτο-εμβιωσης η οποια ειναι σιωπηλη. Η αυτο-εμβιωση μας ζηταει να σταματησουμε και να ειμαστε 100% παρον στην εσωτερικη μας εμπειρια. Δεν εχει να κανει με το να σκεφτομαστε τι αισθανομαστε. Εχει να κανει με το να αισθανομαστε αυτο που αισθανομαστε και να ειμαστε ανοιχτοι σε καθε ροη συναισθηματων χωρις να προσπαθουμε να τα αλλαξουμε ή να προσπαθουμε να τα επεξεργαστουμε. Δεν εχει να κανει με το να προσπαθουμε να βρισκουμε τις λεξεις που χαρακτηριζουν καλυτερα τις ανικανοποιητες αναγκες αλλα να προσπαθησουμε να αισθανθουμε τη λαχταρα που προκυπτει απο την ανικανοποιητη μας αναγκη. Η αυτο-εμβιωση δεν ειναι μια γρηγορη επιδιορθωση. Ειναι μια διαδικασια η οποια ισως παρει καιρο και θα οδηγησει σε μια αλλαγη στις εμπειριες μας, μια «βαθυτητα», μια καθαροτητα και μια ανακουφιση.
Υπαρχει μερικες φορες ο προβληματισμος σχετικα με το γεγονος οτι μπορει να «εντρυφησουμε» σε συναισθηματα που θεωρουμε οτι ειναι «αρνητικα». Μπορει να φοβομαστε οτι με το να τους δινουμε σημασια, τα ταιζουμε. Η αυτο-εμβιωση ειναι 100% παρουσια και αποδοχη ολων των συναισθηματων που εμφανιζονται, χωρις να τα διωχνουμε μακρια αλλα και χωρις να προσκολουμαστε σε αυτα.
Η ταση μας ειναι να αποφευγουμε τα συναισθηματα τα οποια ειναι δυσαρεστα, παροτι ξερουμε οτι «πρεπει να αισθανεσαι πρωτα για να μπορεσεις να το γιατρεψεις». Το να εντρυφουμε σημαινει οτι ειμαστε παρον στα συναισθηματα μας αλλα αποτελειται απο παρατεταμενη σκεψη για αυτα ή τις καταστασεις οι οποιες τα δημιουργησαν. Ο καθε ενας απο εμας χρειαζεται να βιωσει και να ανακαλυψει τη φυση της πραγματικης παρουσιας, του να εισαι παρον στα συναισθηματα και οχι να τα αποφευγεις ή να προσκολλησε σε αυτα.
11. Σκεψου μια κατασταση οπου ενα εξωτερικο ερεθισμα ηταν η αφορμη για να αρχισετε να σκεφτεστε με τον συνηθισμενο τροπο σας που εχει χτιστει επανω σε προκαταληψεις και προσκολησεις.
Ø Αναφερετε το ερεθισμα στη μορφη της καθαρης παρατηρησης και οχι της αναλυσης
Ø Αναφερετε τις σκεψεις αποξενωσης απο την κατασταση της συμπονοιας οι οποιες δημιουργηθηκαν λογω αυτης της παρατηρησης
Ø Μεταφραστε αυτες τις σκεψεις: τι αισθανεσαι? Ποιες ειναι οι ακαλυπτες αναγκες πισω απο αυτες τις σκεψεις? Δωστε λιγο χρονο στον εαυτο σας, καθιστε ηρεμα με οτι συναισθηματα και αναγκες εμφανιζονται. Παρατηρηστε τι συμβαινει καθως ο ευατος σας αρχιζει να ειναι 100% παρον στον εαυτο σας, στις δικες σας εσωτερικες εμπειριες. Παρατηρηστε αν υπαρχει καποια διακυμανση στις αισθησεις και τα συναισθηματα αλλα και κανενα διανοητικο σχολιο.
Ø Οταν θεωρησετε οτι εχετε ολοκληρωσει αυτη τη διαδικασια, γραψτε τα συναισθηματα και τις αναγκες που ανακαλυψατε και οτιδηποτε αλλο σας εκανε εντυπωση.
| Πινακας 1. Μεταφραζοντας τις επικρισεις σε αυτο-εμβιωση | |
| Ερεθισμα: Δεν μπορω να το πιστεψω οτι η μητερα σου επεσε ενα χρονο πριν και δεν ενδιαφερθηκες να την πας να εξεταστει μηπως ειχε κανενα σπασμενο κοκκαλο. Επρεπε να την πας να βγαλει ακτινογραφια. Θα ηταν ευκολο και επισης τωρα θα ηταν μια χαρα. Δεν επερεπ να αφησεις ετσι τα πραγματα, με τετοια αδιαφορια. Τωρα δεν θα μπορεσει ποτε ξανα να περπατησει. | |
| Σκεψεις που μας αποκοπτουν απο την κατασταση της συμπονοιας | Αυτο-εμβιωση |
| Τι αναισθητος βλακας! | Λυπνημενος... ειμαι πολυ λυπημενος οταν τον ακουω να μου μιλαει με αυτο τον τροπο...σε μια φαση μαλιστα που ειμαι πολυ ευαλωτος, θελω συμπονοια και να ακουσω μερικες λεξεις φροντιδας |
| Ειναι εντελως αυθαδης. Ποιος του εδωσε το δικαιωμα να μου λεει τι να κανω? | Εε...ποιο ειναι το συναισθημα μου τωρα? Αισθανομαι ζεστος, ο λαιμος μου ειναι λιγο σφιγμενος, αισθανομαι.... ναι...ενοχλημενος, ενοχλημενος, εχω ενα σφιξιμο στο στηθος... οοο πολυ ενταση...λεω «ειναι αυθαδης», αντιλαμβανομαι οτι χρειαζομαι σεβασμο, αντιλαμβανομαι οτι θελω περισσοτερη αποδοχη σχετικα με το πως χειριζομαι καποια πραγματα. |
| Αυτος ο τυπος λεει πολλα χωρις να εχει την παραμικρη ιδεα του τι περασα προσπαθωντας να γινουν αυτες οι ακτινογραφιες! Ειναι πολυ ασχετος. | Αισθανομαι τοσο πληγωμενος. Ειμαι λυπημενος. Δεν ξερει τι εχει γινει. Εχω αναγκη απο κατανοηση. Θελω κατανοηση για ολες τις δυσκολιες που αντιμετωπισα. Θελω να αντιμετωπιζομαι συμφωνα με αυτα που εχουν συμβει στην πραξη. |
Δραστηριοτητες
Ακολουθουν 3 δραστηριοτητες. Και στις 3 προσξτε πολυ να εχετε παντα την προθεση να αφιερωσετε ολοκληρωτικα τη συνειδηση και την εξασκηση σας στην «εμβιωση». Απο το πρωτο «γεια» μεχρι το τελευταιο «αντιο». Πως θα ηταν ο κοσμος μας αν ο καθε ενας απο εμας απαντουσε με «εμβισωση» στον αλλο αλλα και στον εαυτο του? Μεσα απο αυτες τις δραστηριοτητες γνωριστε πως θα ηταν αυτος ο κοσμος.
1η δραστηριοτητα:
Συνεχιστε τον παρακατω διαλογο που λαμβανει μερος σε σε ενα κεντρο απεξαρτησης. Συνεχιστε για τουλαχιστον 2 ανταλλαγες φρασεων. Φανταστειτε οτι η γυναικα παραμενει παρουσα στην εμβιωση της κατω απο αυτες τις παρα πολυ δυσκολες και απειλιτικες για τη ζωη της συνθηκες.
Αντρας - Δωσε μου ενα δωματιο
Γυναικα – ολα τα δωματια ειναι γεματα
Αντρας – (βγαζει ενα μαχαιρι και το ακουμπαει στο λαιμο της) σκυλα! Μην μου λες ψεματα! Εχεις δωματιο!
Γυναικα – ακουγεσαι πολυ εκνευρισμενος και θελεις να σου δωσω ενα δωματιο.
Αντρας – μπορει να ειμαι εξαρτημενος αλλα για τον ονομα του Θεου δικαιουμαι σεβασμο. Εχω κουραστει να μην μου δειχνει κανεις λιγο σεβασμο. Οι γονεις μου δεν μου δινουν σεβασμο. Θα τον παρω μονος μου!
Γυναικα – εισαι αηδιασμενος που δεν παιρνεις τον σεβασμο που θελεις?
Αντρας – ___________________________________________________
Γυναικα - ___________________________________________________
Αντρας - ___________________________________________________
Γυναικα - ___________________________________________________
2η δραστηριοτητα:
Εξασκηθειτε εκφραζοντας «εμβιωση» σε καποιον που κανει τις ακολουθες δηλωσεις. Χρησιμοποιηστε τη μορφη «αισθανεσαι...διοτι χρειαζεσαι...?»
Ø «Αυτοι για τους οποιους μαγειρευω ειναι ιδιοτροποι»
Ø «καντε ησυχια!»
Ø «δεν θα ελεγες τετοια πραγματα αν αγαπουσες τη χωρα σου»
Ø «οι γονεις ετσι κι αλλιως δεν μου λενε ποτε την αληθεια»
Ø «δεν μπορω να ανεχτω αλλο τον τροπο με τον οποιο αντιλεγω σε αυτα που λεω»
3η δραστηριοτητα
Ενας ξεκιναει ενα παιχνιδι ρολων χρησιμοποιωντας μια απο τις παρακατω προτασεις. Οι αλλοι κανουν εμβιωση και ο ο πρωτος συνεχιζει μεχρι να ειναι σιγουρος οτι εχει ακουστει σε βαθος. Θυμηθειτε πριν να αρχισετε να υποδεικνυετε πιθανες λυσεις να φτασετε σε βαθεια εμβιωση.
Ø «δεν ξερω τι να κανω με τους ανθρωπους στη ζωη μου που συνεχως αρνουνται να ακουσουν αυτα που τους λεω»
Ø «οταν καποιος μου προσαπτει ενα χαρακτηρισμο, λυπαμαι πολυ, αλλα τοτε κιολας καταλαβαινω οτι και αυτοι υποφερουν για να με χαρακτηριζουν και να με επικρινουν. Τι να κανω?»
Ø Οταν πιανω τον εαυτο μου να κατηγορει καποιον ο οποιος ειναι προφανες οτι χρειαζεται εμβιωση και εγω αντι για αυτο στην ουσια του κλεινω την καρδια μου, καταληγω να κατηγορω τελικα τον εαυτο μου. Δεν βοηθαει και πολυ αυτο ε?»
Ø Απο τοτε που ξεκινησα να χρησιμοποιω το NVC, καποιοι με εκμεταλλευονται. Οι συναδελφοι μου, ο διευθυντης, ακομη και τα παιδια μου. Ολοι το τραβανε πολυ διοτι ξερουν οτι τωρα μπορουν να τη γλιτωσουν»
Πιθανες προτασεις-απαντησεις
1η δραστηριοτητα
Αντρας: Ναι, ειμαι! Αηδιασμενος! Κουρασμενος! Δεν το μπορω αλλο αυτο το πραγμα!
Γυναικα: μου ακουγεσαι πολυ αποφασισμενος να προστατευσεις τον εαυτο σου και να παρεις το σεβασμο που χρειαζεσαι
Αντρας: ναι, ναι, σωστα. Κανεις δεν ξερει πως πραγματικα ειναι αυτο... με αναγκαζουν να ικετευω για τα παντα- λιγο φαγητο, ενα μερος να κοιμηθω...
Γυναικα: αισθανεσαι απογοητευμενος και θα ηθελες περισσοτερη κατανοηση για το ποσο δυσκολο ειναι να ειναι καποιος στην κατασταση σου?
2η δραστηριοτητα
- «αισθανεσαι αποθαρρυμενος διοτι χρειαζεσαι εκτιμηση?»
- «αισθανεσαι ενοχλημενος διοτι χρειαζεσαι σεβασμο?»
- «αισθανεσαι ταραγμενος διοτι ειναι πολυ σημαντικο για εσενα η στηριξη για τη χωρα σου?»
- «αισθανεσαι αποθαρρυνση διοτι χρειαζεσαι ειλικρινια και συνδεση-επαφη?»
- «αισθανεσαι απογοητευμενος διοτι χρειαζεσαι αρμονια?»